Refluks, rewolucja, i rola zapomnianych badań w paradygmatach medycznych.
Edward S. Weiss (Meds 2012)
Faculty reviewer:
Dr. Paul Potter, Department of History of Medicine, UWO
Wprowadzenie
Konwencjonalne spojrzenie na naukę, jako trudno postępujący,
metodyczny proces, wolny od zakorzenionych interesów i postępowanie wyłącznie w
oparciu o obserwowalne fakty, przenika powszechne myślenie. Naukowcy często
wydają się osobami dociekającymi prawdy, ubranymi na biało, używając poprostu
potęgi rozumu do złączenia niezliczonych części jakkolwiek wielkiej łamigłówki,
uchwytując jej indywidualne wyobrażenie. W prawdzie, myśl, nauka często
rozwijają się nie tylko przez ewolucję, ale również przez rewolucję. W swojej
przełomowej pracy o społeczności naukowej, „The Structure of Scientific
Revolutions” („Struktura rewolucji naukowych”) [1], Thomas Kuhn przedstawił
pojęcie paradygmatu tłumaczony jako główny mechanizm naukowych zmian, i chociaż
termin został spopularyzowany – prawie utracił swoje oryginalne znaczenie –
ciągle zachowuje wyłącznie zastosowanie w analizie bieżących wydarzeń w
naukowym i biomedycznym zakresie.
Kuhn zakładał, że badania w poszczególnych naukach lub
problemach medycznych odbywają się wewnątrz kontekstu programu badawczego,
nadrzędnej struktury, która dyktuje ramy ogólnego problemu, jak również naturę
swoistych wyników wymaganych do rozwiązania (tego problemu). Być może najlepiej
przyrównać to do częściowo rozwiązanych puzzli jigsaw, w których wielkości
puzzli są jasne, i kształty zagubionych części są dostrzegalne – trzeba tylko
znaleźć zagubione kawałki, które pasują do poszczególnych miejsc, aby zakończyć
puzzle i skonstruować zgodny obraz. Jakkolwiek, czasami pozostaje jedno z
kawałków układanki, które wydaje się nigdzie nie pasować, i puste miejsca, dla
których odpowiednio ukształtowane kawałki nie mogą zostać znalezione. W takim
razie, zostaje postawić pytanie czy próba ułożenia puzzli jest, w rzeczy samej,
poprawna, czy, jeśli być może puzzle przedstawiają coś zupełnie odmiennego,
może należy przebudować puzzle od podstaw.
Tak dzieje się również w przypadku nauki: dane, które
stanowią wyzwanie dla dominującej struktury nagromadzają się, zaś ważne pytania
badawcze pozostają bez odpowiedzi przy aktualnie trwającym programie badawczym.
Nowa teoria sprawia, że nie tylko odpowiada poprzednio ustalonym wynikom, ale
również sprzecznym danym, które sprawiały kłopot dominującemu paradygmatowi, i
podczas gdy nowe podejście może nie odpowiadać na wszystkie pozostałe pytania,
to zapewnia kierunek dla dalszych badań. Jakkolwiek, jak pokrótce przedstawimy,
istnieje często znaczna opozycja by wprowadzić nowy paradygmat. Kariera i
bogactwo często stawia wyżej powszechnie uznany paradygmat, i mimo że badacze
może posiadają najlepsze intencje, słowa Maxa Planck’a równie często niosą
prawdę: Nowa prawda naukowa nie odniesie sukcesu przez przekonanie jej
oponentów i nie sprawi, że ujrzą światełko w tunelu, ale raczej dlatego, że jej
oponenci ewentualnie umierają, a nowa generacja rośnie, oswajając się z nią.